Chương 2

Tôi nói tiếp:

“Cháu không muốn nhận, được thôi. Tiền ăn, giày dép và tài liệu của riêng cháu, cô đều có thể không tài trợ.”

“Nhưng cháu đứng trên sân khấu với tư cách đại diện học sinh, tuyên bố trước toàn bộ cư dân mạng rằng các cháu không cần. Vậy cháu đã hỏi ý kiến hai nghìn học sinh toàn trường chưa?”

Mạnh Lan ngẩng đầu, đôi mắt đỏ hoe.

“Chỉ là các bạn ấy chưa nhận ra rằng lòng tự trọng quan trọng hơn tiền bạc mà thôi.”

Hiệu trưởng Hoắc suýt nữa tức đến nghẹt thở.

“Em im miệng!”

Ngược lại, tôi bật cười.

“Vậy cháu cho rằng mình tỉnh táo hơn tất cả các bạn ấy?”

“Cháu chỉ nói thay những người không dám lên tiếng.”

Hiệu trưởng Hoắc vội vàng đứng ra hòa giải.

“Giám đốc Du, ngày mai tôi sẽ bắt con bé xóa video, nhà trường cũng sẽ đăng thông báo giải thích. Bà xem khoản tiền tài trợ này…”

Tôi ngắt lời ông ta.

“Hiệu trưởng Hoắc, tối nay ông đưa cô bé đến đây là để xin lỗi hay để giữ lại khoản tiền?”

Ông ta cứng họng. Mạnh Lan đột nhiên lên tiếng:

“Cô Du, nếu cô thật sự làm từ thiện thì không nên chỉ vì vài câu nói của cháu mà trừng phạt toàn bộ học sinh trong trường.”

Một cái mũ đạo đức to tướng đã được chụp xuống đầu tôi. Tôi nhìn cô ta.

“Ban ngày cháu nói không cần bố thí, buổi tối lại bảo không cho tiền là trừng phạt. Mạnh Lan, cháu không thể nói kiểu nào cũng nhận phần đúng về mình được.”

Nước mắt cô ta lại rơi.

“Cháu chỉ mong lòng tốt đừng được ban phát từ vị thế bề trên.”

“Vậy cháu muốn lòng tốt phải được thể hiện thế nào?”

Cô ta nhỏ giọng đáp:

“Tôn trọng chúng cháu.”

“Được.”

Tôi gật đầu.

“Cô tôn trọng các cháu.”

Sắc mặt hiệu trưởng Hoắc càng thêm khó coi. Sau khi tiễn hai người họ đi, trợ lý đặt máy tính bảng trước mặt tôi.

“Giám đốc Du, đây là hồ sơ xin hỗ trợ của các trường xung quanh. Sau buổi livestream hôm nay, khá nhiều trường đã biết chuyện.”

Tôi lật xem vài trang. Trường trung học cơ sở ở các xã, trường trung cấp nghề, trường dành cho trẻ em có bố mẹ đi làm xa. Hồ sơ cuối cùng đến từ Trường Giáo dục Đặc biệt Minh Xuyên. Đây là ngôi trường chủ yếu dành cho học sinh khuyết tật. Trợ lý nói:

“Họ không hề chỉ trích Mạnh Lan, chỉ hỏi một câu rằng nếu Trường Trung học huyện Bách Lĩnh không tiện nhận tài trợ, liệu bà có thể đến trường họ xem thử không.”

Tôi chăm chú nhìn tập hồ sơ. Tay vịn cầu thang lỏng lẻo, cửa nhà vệ sinh quá hẹp để xe lăn đi vào, ký túc xá thiếu nước nóng, học sinh lớp mười hai không đủ tiền đi lại để lên thành phố dự thi. Trong ảnh, một cô gái chống nạng đứng trước tòa nhà học, nở nụ cười nhẹ. Tên cô bé là Hà Tuệ. Tôi gập máy tính bảng lại.

“Ngày mai đến Minh Xuyên.”

Sáng sớm hôm sau, số tin nhắn xin hỗ trợ còn nhiều hơn. Trợ lý sắp xếp tài liệu thành một chồng, đặt lên bàn.

“Giám đốc Du, từ tối qua đến giờ đã có tổng cộng hai mươi bảy trường liên hệ. Nội dung đều gần giống nhau.”

Tôi cầm tập hồ sơ trên cùng. Trên giấy viết:

“Chúng tôi không yêu cầu livestream, không cần tổ chức nghi lễ. Chỉ mong bà đến xem ký túc xá của các em học sinh.”

Tập tiếp theo còn thẳng thắn hơn.

“Nếu họ không cần, bà có thể dành khoản tiền đó cho chúng tôi không?”

Đọc những dòng ấy, lòng tôi nặng trĩu. Mạnh Lan lên mạng nói hai chữ “bố thí” nhẹ tênh. Nhưng ngoài đời thực, có những đứa trẻ mỗi ngày chỉ được ăn hai bữa, có những đứa trẻ giữa mùa đông vẫn phải mang giày rách đế, cũng có những đứa trẻ vì thiếu vài chục tệ tiền xe mà không dám đăng ký dự thi. Lòng tự trọng rất quan trọng.

Nhưng lòng tự trọng không phải thứ có thể đem thẻ ăn của người khác ra làm đạo cụ biểu diễn. Mười giờ sáng, chúng tôi đến Trường Giáo dục Đặc biệt Minh Xuyên. Không có băng rôn. Không có đội ngũ đứng đón chào. Ông bảo vệ nghe chúng tôi giới thiệu thân phận liền vội vàng chạy đi gọi hiệu trưởng Trâu. Hiệu trưởng Trâu chạy vội ra đón, mái tóc đã hoa râm, cổ tay áo sờn đến xù cả vải.

Ông xoa hai tay vào nhau, câu đầu tiên đã nói:

“Giám đốc Du, chúng tôi chưa chuẩn bị gì cả, mong bà đừng chê.”

“Không chuẩn bị gì càng tốt.”

Hiệu trưởng Trâu ngẩn người.

“Tôi đến đây chính là để xem tình hình thực tế.”

Ông thở phào nhẹ nhõm, dẫn chúng tôi vào trong. Hà Tuệ cũng đến. Chân phải cô bé không tiện đi lại, phải chống một cây nạng cũ. Tuy bước đi chậm chạp, nhưng mỗi bước đều rất vững vàng.

“Cháu chào cô Du.”

Giọng cô bé không lớn nhưng rất rõ ràng.

“Cháu là đại diện học sinh à?”

Cô bé gật đầu.

“Thầy hiệu trưởng Trâu nói có lẽ cô muốn nghe chính học sinh chúng cháu chia sẻ.”

Hiệu trưởng Trâu vội giải thích:

“Chúng tôi không sắp xếp để các em diễn kịch đâu. Chỉ là Hà Tuệ vốn là đại diện học sinh, bình thường em ấy hiểu rõ khó khăn của các bạn nhất.”

Tôi không nói gì. Trước tiên, chúng tôi đến xem nhà vệ sinh. Cửa quá hẹp, xe lăn không thể đi vào. Một nam sinh muốn đi vệ sinh phải nhờ hai bạn khác giúp nâng bánh trước xe lăn lên mới có thể vào được. Cậu bé cúi gằm mặt, hai tai đỏ bừng. Hà Tuệ nhỏ giọng nói:

“Các bạn ấy sợ nhất là phải làm phiền người khác.”

Tiếp đó, chúng tôi đi xem cầu thang. Tay vịn lung lay dữ dội. Khi lên cầu thang, Hà Tuệ phải nắm chặt lấy tay vịn. Tôi đứng phía sau, nhìn thấy hai vai cô bé luôn căng cứng.

“Cháu từng bị ngã chưa?” Tôi hỏi.