Tôi nhìn tin nhắn của Long, không vội trả lời ngay. Tôi pha một ly nước ấm, ngồi xuống mép giường, rồi mới gọi video cho chị Hai.

Chị bắt máy ngay, giọng vẫn còn nghẹn.

“Vy, em ổn không? Chị đọc tin nhắn em gửi mà chị không ngủ được cả đêm.”

Tôi phải giải thích một chút, vì có lẽ người đọc chưa biết chị Hai là ai. Chị Hai là chị ruột của bà Hạnh, tức là bác ruột của Long, người mà cả nhà chồng tôi đã cắt đứt liên lạc suốt gần mười năm nay sau một trận cãi vã về chuyện chia đất hương hỏa. Tôi quen chị tình cờ trong một lần đi khám thai ở bệnh viện, hai năm trước, khi chị ngồi cạnh tôi ở phòng chờ và nhận ra tôi là con dâu của em gái mình qua vài câu chuyện phiếm. Từ đó, chị và tôi âm thầm giữ liên lạc, thỉnh thoảng nhắn tin hỏi thăm, nhưng tôi chưa từng kể cho Long hay bà Hạnh biết.

Tối qua, sau câu nói của Long, tôi đã gửi cho chị Hai toàn bộ câu chuyện: từ việc bà Hạnh ép tôi bỏ thai, đến câu nói “vợ cưới lại được” của Long. Nhưng điều khiến bà Hạnh khóc cả đêm không phải vì thương tôi, mà vì trong tin nhắn đó, tôi vô tình nhắc lại một câu chuyện cũ chị Hai từng kể cho tôi nghe: ba mươi năm trước, chính bà Hạnh cũng từng mang thai ngoài ý muốn khi chưa cưới ông Tùng — bố chồng tôi — và khi đó, mẹ của bà Hạnh cũng ép bà bỏ đứa bé, với lý do y hệt: “chưa có nhà cửa, chưa có gì cả, sinh ra chỉ khổ.”

Bà Hạnh khi đó đã trốn nhà, giữ lại cái thai, chính là Long bây giờ.

“Chị xin lỗi vì đã kể cho em nghe chuyện đó. Chị chỉ nghĩ em cần biết, để hiểu vì sao chị không muốn nhìn mặt em gái chị bao năm nay — không phải vì đất cát, mà vì cách bà ấy đối xử với chính những đứa cháu, đứa con trong nhà.”

Tôi im lặng một lúc, rồi hỏi:

“Vậy chị nghĩ, biết chuyện này rồi, con có nên nói thẳng với mẹ và anh Long không?”

“Tuỳ em. Nhưng chị nghĩ, đến lúc mẹ em phải tự nhìn lại mình, thay vì tiếp tục lặp lại sai lầm với chính cháu nội của mình.”

Tôi cúp máy, quyết định phải đối chất trực tiếp. Buổi trưa hôm đó, Long về nhà, mặt anh hốc hác vì mất ngủ.

“Em nói cho anh biết đi, em gửi cái gì cho bác Hai mà mẹ khóc dữ vậy?”

Tôi nhìn thẳng vào anh.

“Em kể cho bác nghe chuyện mẹ ép em bỏ thai, và câu anh nói tối qua. Nhưng có lẽ điều khiến mẹ khóc, không phải vì thương em, mà vì bác nhắc lại chuyện băm mươi năm trước.”

Long cau mày, không hiểu.

“Chuyện gì ba mươi năm trước?”

Tôi kể lại nguyên văn những gì chị Hai đã nói. Long nghe xong, mặt anh trắng bệch, không thốt nên lời.

“Vậy… vậy là mẹ cũng từng suýt bỏ anh?”

“Đúng vậy. Và người ép mẹ làm điều đó, cũng dùng đúng lý do mẹ đang dùng với em bây giờ.”

Chiều hôm đó, tôi yêu cầu cả nhà ngồi lại nói chuyện. Bà Hạnh mắt vẫn còn sưng, ngồi im một góc, không còn vẻ hống hách như tối hôm trước.

“Mẹ, con không kể chuyện này ra để làm mẹ đau lòng. Con chỉ muốn hỏi mẹ một câu: nếu ngày đó bà ngoại ép được mẹ bỏ anh Long, thì hôm nay mẹ còn có đứa con trai này để mà bênh vực không?”

Bà Hạnh bật khóc, không giấu được nữa.

“Mẹ… mẹ chỉ sợ. Mẹ sợ tụi con khổ như mẹ ngày xưa, sinh con ra trong lúc chẳng có gì, phải một mình xoay xở đủ đường. Mẹ không muốn con dâu mẹ khổ như mẹ đã khổ.”

Tôi nhìn bà, giọng dịu lại một chút nhưng vẫn kiên quyết.

“Mẹ sợ con khổ, nhưng cách mẹ chọn để “giúp” con lại là ép con làm điều mẹ từng phải chịu đựng và căm ghét suốt bao năm. Mẹ có thấy vô lý không?”

Bà Hạnh không trả lời được, chỉ gục đầu khóc.

Tôi quay sang Long, người vẫn đang đứng lặng từ đầu buổi nói chuyện.

“Còn anh, hôm qua anh nói mẹ chỉ có một, vợ thì cưới lại được. Anh có biết, nếu ngày xưa bà ngoại ép được mẹ, thì hôm nay anh cũng sẽ không tồn tại để nói câu đó không?”

Long cúi đầu, giọng run run:

“Anh xin lỗi. Anh nói câu đó trong lúc bốc đồng, không nghĩ thấu đáo. Anh không biết chuyện của mẹ, nhưng dù có biết hay không, anh cũng không nên nói vậy với em, đặc biệt là lúc em đang mang con của tụi mình.”

Tôi không vội tha thứ ngay, mà đặt ra một câu hỏi quan trọng hơn.

“Anh Long, nếu hôm nay con của chúng ta ra đời, và mười năm sau nó gặp phải tình huống giống em bây giờ, anh sẽ dạy nó chọn mẹ nó, hay chọn vợ nó?”

Long im lặng thật lâu, rồi ngẩng lên nhìn tôi, ánh mắt kiên định hơn trước.

“Anh sẽ dạy nó phải bảo vệ người đang mang giọt máu của mình, không phải chọn phe theo áp lực của bất kỳ ai, kể cả cha mẹ.”

“Vậy tại sao hôm qua anh không làm được điều đó với chính con của mình?”

Long không có câu trả lời nào để biện minh nữa.

Những ngày sau đó, không khí trong nhà thay đổi hẳn. Bà Hạnh, sau khi đối diện với chính vết thương cũ của mình, bắt đầu có những hành động khác hẳn. Bà không còn nhắc đến chuyện bỏ thai nữa, thậm chí một lần còn ngập ngừng hỏi tôi có cần đi khám thai không để bà chở đi.

Nhưng tôi hiểu, một câu chuyện cũ được khơi lại không thể ngay lập tức xóa bỏ tổn thương đã xảy ra. Tôi cho bà thời gian, nhưng cũng đặt ra ranh giới rõ ràng.

“Mẹ, con không giận mẹ vì chuyện đã qua, nhưng từ giờ, mọi quyết định liên quan đến con và cháu nội, mẹ phải hỏi ý kiến tụi con trước, không được tự ý sắp đặt như trước nữa.”

Bà Hạnh gật đầu, giọng nhỏ hẳn:

“Mẹ hiểu. Mẹ sẽ cố gắng sửa.”

Về phần Long, anh chủ động liên lạc lại với bác Hai, mời bác về nhà ăn cơm sau gần mười năm gia đình không qua lại, coi như một cách hàn gắn vết rạn nứt cũ trong họ hàng, đồng thời cũng là lời cảm ơn ngầm dành cho người đã giúp anh nhận ra sự thật kịp thời.

Bảy tháng sau, tôi sinh một bé gái khỏe mạnh. Ngày tôi nằm viện, chính bà Hạnh là người túc trực chăm sóc tôi chu đáo, không còn những lời nói cay nghiệt như trước, thậm chí bà còn rơi nước mắt khi bế cháu nội lần đầu.

“Cảm ơn con, đã không bỏ cuộc, đã cho mẹ cơ hội được làm bà nội.”

Tôi mỉm cười, không đáp lại bằng lời, chỉ nhẹ nhàng đặt tay lên tay bà.

Hôn nhân của tôi và Long không trở lại hoàn toàn như trước, vì có những câu nói không thể xóa nhòa hoàn toàn khỏi ký ức. Nhưng từ sau biến cố đó, Long học được cách đứng về phía lẽ phải, không còn chọn im lặng hay né tránh mỗi khi mẹ anh sai. Còn tôi, tôi hiểu ra rằng, đôi khi im lặng đúng lúc và hành động dứt khoát mới là cách bảo vệ bản thân và những người mình yêu thương hiệu quả nhất, thay vì chỉ biết chịu đựng trong nước mắt.